CÔNG TY LUẬT TNHH MINH DŨNG

1. Khái quát chung

Điều 3 của Nghị định đã thiết lập một khuôn khổ pháp lý đầy đủ, rõ ràng và chi tiết, bao quát từ nội dung phương án tổng thể, phương án chi tiết cho từng người bị thu hồi đất, đến hồ sơ thẩm định, thời hạn giải quyết và trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền. Nếu được triển khai nghiêm túc, minh bạch, quy trình này sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, hạn chế khiếu nại, tố cáo và nâng cao hiệu quả thực hiện các dự án có thu hồi đất.

2. Nội dung phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, phương án BT-HT-TĐC phải bao gồm các nội dung chủ yếu sau:

• Tổng diện tích đất thu hồi, phân theo từng loại đất và tổng hợp từ các phương án chi tiết;

• Tổng số người có đất thu hồi;

• Phương án đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm (nếu có);

• Phương án bố trí tái định cư, bao gồm: số hộ được bố trí tái định cư, khu tái định cư, địa điểm, hình thức tái định cư (bằng đất hoặc nhà ở);

• Phương án di dời mồ mả trong phạm vi đất thu hồi (nếu có);

• Phương án di chuyển các công trình hạ tầng kỹ thuật (nếu có);

• Kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bao gồm tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; chi phí tổ chức thực hiện và các chi phí khác;

• Tiến độ thực hiện phương án;

• Phương án chi tiết đối với từng người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản;

• Các nội dung khác có liên quan (nếu có).

Như vậy, phương án không chỉ là bảng tính tiền bồi thường mà còn là một kế hoạch tổng thể, phản ánh đầy đủ tác động kinh tế – xã hội của việc thu hồi đất.

3. Phương án chi tiết đối với từng người có đất thu hồi

Theo khoản 2 Điều 3, phương án chi tiết cho từng hộ gia đình, cá nhân, tổ chức bị thu hồi đất phải thể hiện rõ:

• Thông tin nhân thân: họ tên, số định danh cá nhân, địa chỉ thường trú, nơi ở hiện nay, số điện thoại;

• Thông tin thửa đất bị thu hồi: vị trí, diện tích, loại đất, nguồn gốc sử dụng;

• Tài sản gắn liền với đất: loại tài sản, số lượng, khối lượng, chất lượng còn lại của nhà ở, công trình;

• Giá đất và giá tài sản làm căn cứ bồi thường;

• Các khoản hỗ trợ, bao gồm:

  • Hỗ trợ ổn định đời sống;

  • Hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh;

  • Hỗ trợ di dời vật nuôi;

  • Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm;

  • Hỗ trợ tái định cư;

  • Hỗ trợ tháo dỡ, di dời và các khoản hỗ trợ khác (nếu có);

• Tổng số tiền bồi thường, hỗ trợ, chi tiết từng khoản;

• Thông tin về đất hoặc nhà tái định cư (nếu có): vị trí, diện tích, tiền sử dụng đất, giá bán nhà ở tái định cư;

• Nghĩa vụ tài chính chưa thực hiện về đất đai (nếu có);

• Số tiền thực nhận sau khi khấu trừ nghĩa vụ tài chính;

• Khoản tiền được ghi nợ tiền sử dụng đất tái định cư (nếu có).

Quy định này giúp minh bạch hóa quyền lợi của từng người dân, tạo cơ sở để kiểm tra, đối chiếu và giải quyết khiếu nại nếu phát sinh.

4. Thẩm định và phê duyệt phương án BT-HT-TĐC

4.1. Thời hạn thẩm định

Trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan quản lý đất đai ở địa phương có trách nhiệm chủ trì thẩm định và trình Ủy ban nhân dân cùng cấp phê duyệt phương án BT-HT-TĐC.

4.2. Hồ sơ gửi thẩm định

Hồ sơ thẩm định bao gồm:

• Văn bản đề nghị thẩm định;

• Dự thảo phương án BT-HT-TĐC;

• Thông báo thu hồi đất;

• Văn bản kiểm đếm, thống kê, phân loại đất và tài sản;

• Trích lục bản đồ địa chính hoặc trích đo địa chính;

• Văn bản xác định nguồn gốc đất và tài sản gắn liền với đất;

• Biên bản lấy ý kiến về phương án BT-HT-TĐC;

• Các giấy tờ liên quan khác (nếu có).

4.3. Nội dung thẩm định

Việc thẩm định tập trung vào:

• Sự tuân thủ pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;

• Trình tự, thủ tục thực hiện;

• Tính hợp lý, đầy đủ của các nội dung trong phương án

5. Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền

Theo khoản 4 Điều 3, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền lập, thẩm định và phê duyệt phương án BT-HT-TĐC phải thực hiện đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật. Đồng thời, các chủ thể này không chịu trách nhiệm đối với nội dung của các văn bản, giấy tờ đã được cơ quan có thẩm quyền khác chấp thuận hoặc giải quyết trước đó.

Mẫu quyết định phê duyệt phương án BT-HT-TĐC được ban hành kèm theo Phụ lục của Nghị định 88/2024/NĐ-CP, tạo sự thống nhất trong áp dụng trên toàn quốc.

6. Đánh giá và kiến nghị

Có thể thấy, Điều 3 Nghị định 88/2024/NĐ-CP đã tạo ra cơ chế pháp lý chặt chẽ và minh bạch cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Tuy nhiên, để các quy định này phát huy hiệu quả trên thực tế, cần:

• Ban hành hướng dẫn nghiệp vụ chi tiết (mẫu biểu, tiêu chí định giá, cách tính các khoản hỗ trợ);

• Làm rõ quy trình xử lý mồ mả, tài sản đặc thù;

• Tăng cường cơ chế giám sát, kiểm tra;

• Đẩy mạnh hỗ trợ chuyên môn cho cơ quan địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện.

Việc thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các quy định nêu trên sẽ góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị thu hồi đất, đồng thời nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các dự án phát triển kinh tế – xã hội.