CÔNG TY LUẬT TNHH MINH DŨNG

Việc cấp dưỡng cho con sau ly hôn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc của cha mẹ. Tuy nhiên, thực tế không ít trường hợp bên có nghĩa vụ cố tình trốn tránh hoặc từ chối thực hiện. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ trường hợp nào phải cấp dưỡng và mức xử phạt theo quy định mới nhất.

1. Những trường hợp phát sinh nghĩa vụ cấp dưỡng

Theo Điều 107 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nghĩa vụ cấp dưỡng được đặt ra trong nhiều mối quan hệ gia đình, cụ thể:

   - Giữa cha – mẹ và con;

   - Giữa anh, chị, em;

   - Giữa ông bà nội, ngoại và cháu;

   - Giữa cô, dì, chú, bác ruột và cháu ruột;

   - Và giữa vợ – chồng trong những trường hợp luật định.

Nghĩa vụ này:

   - Không thể thay bằng nghĩa vụ khác,

   - Không được chuyển giao cho người khác,

   - Và nếu có hành vi né tránh, Tòa án có quyền buộc thực hiện theo yêu cầu của cá nhân/cơ quan/tổ chức có thẩm quyền.

Đối với cha mẹ sau ly hôn, khoản cấp dưỡng nhằm bảo đảm quyền lợi của con, dù con sống với ai thì cha/mẹ không trực tiếp nuôi vẫn phải thực hiện.

2. Không cấp dưỡng sau ly hôn bị xử phạt như thế nào? (Hiệu lực từ 15/12/2025)

Nghị định 282/2025/NĐ-CP, Điều 43 quy định mức xử phạt hành chính đối với hành vi từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng như sau:

a) Mức phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng đối với các hành vi:

   - Không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ chồng sau ly hôn;

   - Né tránh nghĩa vụ nuôi dưỡng trong các quan hệ họ hàng (anh chị em – ông bà – cha mẹ – con);

   - Không cấp dưỡng hoặc không chăm sóc con sau ly hôn dù đang có trách nhiệm pháp lý.

b) Biện pháp khắc phục hậu quả:

   - Người vi phạm bị buộc phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo đúng quy định.

3. Trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu hành vi không cấp dưỡng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính mà vẫn cố tình vi phạm, người vi phạm có thể bị xử lý hình sự theo Điều 186 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017).

Các mức hình phạt bao gồm:

1. Cảnh cáo,
2. Cải tạo không giam giữ đến 02 năm,
3. Hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

Điều này áp dụng khi:

1. Người có nghĩa vụ thực tế đủ khả năng cấp dưỡng nhưng cố tình không thực hiện;
2. Hành vi khiến người được cấp dưỡng rơi vào tình trạng nguy hiểm đến sức khỏe hoặc tính mạng;
3. Hoặc là trường hợp tái phạm.

4. Thời hiệu xử phạt hành chính đối với hành vi không cấp dưỡng

Nghị định 282/2025/NĐ-CP và Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định:

1. Thời hiệu xử phạt là 01 năm, tính từ: 

   - Ngày hành vi vi phạm chấm dứt (nếu đã kết thúc),

   - Hoặc ngày phát hiện vi phạm (nếu hành vi đang diễn ra).

2. Gia hạn thời hiệu trong các trường hợp:

   - Nếu vụ việc được chuyển từ cơ quan tiến hành tố tụng: thời hiệu kéo dài thêm 01 năm;

   - Nếu cá nhân/tổ chức cố tình trốn tránh, thời hiệu tính lại từ lúc hành vi trốn tránh chấm dứt.

5. Kết luận

Từ 15/12/2025, người không cấp dưỡng cho con sau ly hôn có thể:

   - Bị phạt hành chính lên đến 10 triệu đồng,

   - Bị buộc phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng,

   - Và nếu cố tình né tránh hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt tù đến 2 năm.

Việc cấp dưỡng không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đạo đức của cha mẹ đối với con cái, giúp trẻ được đảm bảo quyền lợi tối thiểu sau khi gia đình tan vỡ.